اصطلاحات بیمه


نماينده بيمه AGENT
شخصي است كه براي يك شركت بيمه ، به فروش بيمه نامه اقدام مي كند.
تمام خطر ALL RISKS
پوشش وسيع تري است كه در بيمه اموال ارائه مي شود و هر نوع زيان و صدمه اي راكه در بيمه نامه اوليه استثنا شده است نيز تحت پوشش قرار مي دهد .
دلال بيمه ; كارگزار BROKER
شخصی است كه طبق مقررات ، شرایط و مجوز فعاليت دلالي بيمه را دارد ومي تواند ضمن ارائه مشاوره به بيمه گذاران براي اخذ پوشش بيمه اي به هريك ازشركت هاي بيمه مراجعه كند
ارزش بازخريد SURRENDER VALUE
در بيمه‌نامه‌هاي عمر كه داراي ذخيره رياضي مي‌باشند (مثل بيمه‌هاي مختلط پس‌انداز و تمام عمر) چنانچه بيمه‌گذار پس از پرداخت مدتي حق بيمه (مثلاً حداقل شش ماه) مايل به ادامه قرارداد نباشد مي‌تواند تقاضاي بازخريد بيمه‌نامه را نمايد و مبلغي در حدود ذخيره رياضي دريافت كند. اصولاً حق بازخريد بيمه‌نامه عمر با بيمه‌گذار است. ولي چنانچه بيمه‌گذار از محل بيمه‌نامه عمر خود وام دريافت نموده باشد و اقساط خود را به بيمه‌گر پرداخت ننمايد، بيمه‌گر مي‌تواند راسا بيمه‌نامه را بازخريد و كل وام و سود متعلقه را از محل ارزش بازخريد برداشت نمايد.
ادعاي خسارت CLAIM
هنگامي كه بيمه گذار يا ذي نفع براساس شرايط بيمه نامه در پي دريافت خسارت ازبيمه گر است به آن ادعاي خسارت مي گويند (در زبان فارسي ، مترادف "خسارت"به كار مي رود
كارمزد COMMISSION
درصدي از حق بيمه است كه شركت بيمه در ازاي فروش هر بيمه نامه به نماينده ياكارگزار مي پردازد
اعتبار اسنادي DOCUMENTARY CREDIT-LETTER OF CREDIT(L.C)
به موجب اعتبار اسنادي بانك متعهد مي‌شود كه به دستور و بحساب خريدار كالا پس از دريافت مدارك معين، وجه كالا را به فروشنده بپردازد.
الحاقيه ENDORSEMENT
نوشته اي است كه به بيمه نامه ضميمه مي شود و جزء جدايي ناپذير آن به حساب مي آيد. در واقع ، تغييراتي كه بعدا در بيمه نامه به وجود مي آيد، معمولا از طريق صدور الحاقيه انجام مي پذيرد
قرارداد اتكايي مازاد خسارت EXCESS OF LOSS TREATY
در اين قرارداد چنانچه هر مورد خسارت از حد معيني تجاوز نمايد بيمه‌گر اتكايي نسبت به مازاد حد معين متعهد است خسارات كمتر از حد مذكور به عهده بيمه‌گر واگذارنده است.
آتش‌سوزي FIRE
در بيمه آتش‌سوزي، آتش‌سوزي عبارت از آتشي است كه يا از يك منبع حرارتي غيرقابل كنترل سرچشمه گرٿته و يا منبع حرارتي معين كنترل شده‌اي را ترك نموده و با نيروي حرارتي خود گسترش و توسعه يابد.
اصل جانشيني SUBROGATION
به موجب اين اصل بعد از جبران هر خسارت ، تمام حقوق قانوني كه ممكن است به علت آن حادثه متوجه بيمه گذار شده باشد به بيمه گر منتقل مي شود
بيمه عمر گروهي GROUP LIFE INSURANCE
بيمه نامه اي است كه همزمان تعدادي از كاركنان يا كارگران يك سازمان را تحت پوشش قرار مي دهد. اين نوع بيمه معمولا در گروه هاي كارفرمايي و كارگري رايج است و كارفرما، كارگران را به ميزان چند برابر حقوق آنان ، بيمه عمر به شرط فوت مي كند
بيمه شده INSURED
فردي كه با بيمه نامه تحت پوشش قرار گرفته است
اصل غرامت INDEMNITY
به موجب اصل غرامت كه بر بيمه‌هاي اشياء و مسئوليت حاكم است خسارت پرداختي توسط بيمه‌گر حداكثر به ميزان خسارت واقعي وارده به مورد بيمه در اثر وقوع خطر بيمه شده است. اصل غرامت مبتني بر ملاحظات فني، اخلاقي و رعايت نظم عمومي است. درياٿت خسارت بيش از ميزان واقعي بوسيله بيمه‌گذار يا ذينفع بيمه‌نامه علاوه بر آنكه هدٿ قرارداد بيمه نيست بلكه موجب سودجويي نيز مي‌گردد و از نظر اخلاقي و اجتماعي مذموم است. درواقع با درياٿت خسارت اضاٿي وضع مالي بيمه‌گذار پس از وقوع حادثه بهتر از وضع او در زمان قبل از حادثه مي‌شود و اين امر مي‌تواند علاوه بر آنكه انگيزه وي را در مراقبت از مورد بيمه و پيشگيري از وقوع حادثه كاهش دهد حتي موجب تشويق بيمه‌گذار به ايجاد خسارت عمدي نيز گردد. شايان توضيح اينكه اصل غرامت در بيمه‌هاي عمر و حادثه كاربرد ندارد.
اصل نفع بيمه‌اي INSURABLE INTEREST
اصل نفع بيمه‌اي به طور خلاصه عبارت است از ذينفع بودن بيمه‌گذار در بقاء آنچه بيمه مي‌نمايد، به بيان ديگر بيمه‌گذار مي‌بايست در صورتي كه مورد بيمه در معرض خطر قرار گيرد. ضرر و زيان ببيند و از سالم ماندن آن نفع ببرد. صرف مالكيت بيمه‌گذار موجب نفع بيمه‌اي نمي‌گردد. بلكه داشتن نفع در عدم تحقق خطر شخص را داراي نفع بيمه‌اي مي‌نمايد. مثلاً مستأجر نسبت به عين مستأجره داراي نفع بيمه‌اي است و مي‌تواند نسبت به انعقاد قرارداد بيمه اقدام نمايد.
بيمه‌گر INSURER
بيمه‌گر شخصي است حقوقي كه در مقابل درياٿت حق‌بيمه از بيمه‌گذار تعهد جبران خسارت و يا پرداخت وجه معيني را در صورت وقوع حادثه به عهده مي‌گيرد. در ماده 31 قانون تاسيس بيمه مركزي ايران و بيمه‌گري چنين آمده: عمليات بيمه در ايران به وسيله شركت‌هاي سهامي عام ايراني كه كليه سهام آنها با نام بوده و با رعايت قانون و طبق قانون تجارت به ثبت رسيده باشند انجام خواهد گرفت.
قراردادهاي اتكايي غيرنسبي NON - PROPORTIONAL REINSURANCE
در اين قراردادها تقسيم تعهد براساس خسارت‌هاي احتمالي، اهميت و تعداد آنها به عمل مي‌آيد مثل قراردادهاي مازاد خسارت يا مازاد نسبت خسارت.
قراردادهاي اتكايي نسبي PROPORTIONAL REINSURANCE
در قراردادهاي اتكايي نسبي ملاك تقسيم تعهد بين بيمه‌گر واگذارنده و بيمه‌گر اتكايي سرمايه بيمه است مثل قراردادهاي مشاركت و مازاد سرمايه، علت نسبي ناميدن قراردادهاي فوق اين است كه تعهدات به نسبتي از سرمايه بيمه به بيمه‌گر اتكايي واگذار مي‌شود.
اصل عليت يا سبب بلافصل خسارت PROXIMATE CAUSE
بر طبق اصل عليت، مي‌بايستي بين خطر بيمه شده و خسارت مورد ادعاي بيمه‌گذار رابطه علت و معلولي باشد. يعني خسارت ايجاد شده معلول خطر بيمه شده باشد. يعني خسارت ايجاد شده معلول خطر بيمه شده باشد. زيرا بيمه‌گر جبران خسارت را به هر دليل و علتي كه باشد تعهد نمي‌نمايد و نرخ حق بيمه را جهت علت و يا علل خاص محاسبه نموده است. براي مثال در صورتي كه كارخانه‌اي در مقابل خطر آتش‌سوزي بيمه گردد و زلزله جزو خطرات بيمه شده نباشد، چنانچه زلزله موجب بروز حريق شود، بيمه‌گر تعهدي در جبران خسارت ناشي از حريق ندارد زيرا علت خسارت حريق زلزله است كه جزء تعهدات بيمه‌گر نمي‌باشد.
مسؤوليت LIABILITY
منظور، مسؤوليت قانوني است كه در قبال عمل ناخواسته صدمه زدن به ديگر افراديا خسارت وارد آوردن به اموال آن ها براي شخص ايجاد مي شود
ارزياب خسارت LOSS ASSESSOR
شخصي كه از طرف بيمه گذاران به مذاكره با بيمه گر درباره خسارت ادعا شده مي پردازد
بيمه نامه مانده بدهكار MORTGAGE PROTECTION POLICY
براساس اين نوع بيمه نامه عمر، در مواردي كه وام گيرنده قبل از پرداخت همه اقساط وام فوت كند، شركت بيمه پرداخت بقيه اقساط را برعهده مي گيرد
بيمه گذار POLICYHOLDER
شخص يا سازماني است كه بيمه گر براي او بيمه نامه صادر مي كند و معمولا منافع بيمه نامه به وي پرداخت مي شود
حق بيمه PREMIUM
مبلغي است كه بيمه گذار براي بيمه به بيمه گر پرداخت مي كند
قرارداد اتكايي مشاركت QUOTA - SHARE TREATY
در اين قرارداد بيمه‌گر اتكايي سهم ثابتي مثلاً 30 يا 50 درصد از مجموع بيمه‌نامه‌هاي صادره بيمه‌گر واگذارنده را در طول مدت معيني به عهده مي‌گيرد.
بيمه اتكايي REINSURANCE
بيمه اتكايي پوششي است كه شركت هاي بيمه مي توانند با خريد آن ، همديگر را درقبال خسارت هاي بزرگ حمايت كنند
قرارداد اتكايي مازاد نسبت خسارت STOP LOSS TREATY
در اين قرارداد كه مازاد زيان نيز ناميده مي‌شود بيمه‌گر اتكايي متعهد است اگر نسبت كل خسارت به كل حق بيمه از حدي مثلاً 60 درصد تجاوز كرد مازاد آنرا بپردازد. هرگاه نسبت خسارت به اين حد نرسد بيمه‌گر واگذارنده خود متحمل آن مي‌شود.
اصل جانشيني SUBROGATION
در مواقعي كه در حادثه‌اي مسئول ايجاد خسارت مشخص باشد زيان ديده حق دارد كه خسارت خود را از مسئول حادثه مطالبه نمايد. در صورت جبران خسارت توسط بيمه‌گر بديهي است به موجب اصل غرامت بيمه‌گذار نمي‌تواند از مسئول ايجاد حادثه نيز خسارت دريافت دارد والا موجب نفع و استفاده وي مي‌شود. به اين جهت در قراردادهاي بيمه اشياء و درمان قيد مي‌شود در مواردي كه حادثه مسئول مشخصي دارد، خسارت توسط بيمه‌گر جبران شود و سپس بيمه‌گر از حقي كه بيمه‌گذار در مقابل مسئول حادثه دارد استفاده نمايد، بنابراين با پرداخت خسارت توسط بيمه‌گر، حقوق بيمه‌گذار درمقابل مسئول خسارت به بيمه‌گر واگذار مي‌گردد و بيمه‌گر مي‌تواند اقدامات لازم را جهت وصول مبلغ خسارت از مسئول حادثه به عمل آورد. قلمرو اجراي اصل جانشيني در بيمه‌هاي اشياء و درمان است. بنابراين اصل جانشيني در بيمه‌هاي عمر، حادثه جسماني و مسئوليت كاربرد ندارد.
قرارداد اتكايي مازاد سرمايه SURPLUS TREATY
در اين قرارداد بيمه‌گر اتكايي در بيمه‌هاي كوچك سهمي ندارد. بيمه‌هاي تا حد معين به عهده بيمه‌گر واگذارنده است. بيمه‌گر اتكايي چنانچه سرمايه بيمه‌اي بيش از حد معين باشد براي مازاد حد مذكور متعهد خواهد بود.
اصل حد اعلاي حسن نيت UTMOST GOOD FAITH
عقد بيمه مبتني بر حسن نيت طرفين عقد يعني بيمه‌گذار و بيمه‌گر است. در عقد بيمه حسن نيت داراي اهميت زيادي است كه مي‌بايست در كليه مراحل اعتبار عقد بيمه و حتي قبل از صدور بيمه‌نامه نيز رعايت گردد. با توجه به اصل حسن نيت بيمه‌گذار مي‌بايستي هنگام صدور بيمه‌نامه كليه اطلاعاتي را كه از مورد بيمه دارد و به درستي و با حسن نيت كامل به بيمه‌گر اعلام نمايد. در صورت تشديد خطر حين مدت اعتبار بيمه‌نامه نيز بيمه‌گذار بايستي مراتب را به اطلاع بيمه‌گر برساند همچنين هنگام وقوع خسارت بيمه‌گذار موظٿ است با حسن نيت كامل كليه اطلاعات لازم براي رسيدگي خسارت را در اختيار بيمه‌گر قرار دهد